Nezavisni univerzitet Banja Luka je osnovan 2005. godine kao visokoškolska ustanova sa nazivom Fakultet za drušvene i političke nauke, a 2007. godine proširuje se i registruje u univerzitet. U sklopu univerziteta postoji šest organizacionih jedinica: Fakultet za političke nauke, Pedagoški fakultet, Ekonomski fakultet, Fakultet za informatiku, Fakultet za ekologiju, Fakultet za bezbjednost i zaštitu i Fakultet lijepih umjetnosti.
            Ciljevi i principi obrazovanja na NUBL-u su ostvarenje, unapređenje i razvijanje znanja, nauke i kulture, razvijanje međunarodne saradnje u sticanju i unapređivanju naučnih saznanja.
            Poseban kvalitet savremenog koncepta dodiplomskog obrazovanja na NUBL-u zasnovan je na obaveznim principima na kojima se uspostavlja jedinstven evropski prostor visokog obrazovanja, utvrđenim u deklaracijama iz Bolonje i Lisabona. Struktura programa sa trogodišnjim programom koji vodi do fakultetske diplome, u potpunosti je usaglašena sa trendom reformi u procesu sticanja visokoobrazovnih zvanja u Evropi u okviru Bolonjskog procesa. Ovakva strukturiranost trebala bi da omogući našim studentima da lakše uporede svoje kvalifikacije sa sličnim visokoobrazovnim institucijama.
            Znanje je postalo najznačajniji resurs ekonomskog života. Primat u poslovnom uspjehu ne omogućavaju ni prirodni resursi, ni savremene mašine, čak ni finansijski kapital. Uloga NUBL-a je da razvija kreativnost studenata, da ih obrazuje u stručnjake sposobne za rješavanje konkretnih problema, jer u našem sistemu vrijednosti ljudi su na prvom mjestu, prije svega naši studenti. Zbog njih i njihove budućnosti smo tu.
            Znanje koje im je potrebno prenijeti zahtijeva vrhunske profesore, predavače i saradnike. Univerzitet vodi računa o selekciji, profesionalnom razvoju i usavršavanju svakog zaposlenog. Nastava je podržana sa najsavremenijom informacionom i audio-vizuelnom tehnologijom, što studentima olakšava prihvatanje novog znanja, ali i posao predavačima. U procesu razvoja budućih kadrova značajnu ulogu imaju i naši poslovni partneri iz okruženja – stručnjaci iz prakse su najuspješniji eksperti i stalni su gosti predavači na našem univerzitetu. Studenti imaju priliku da kroz praktične primjere stiču i provjeravaju svoja znanja. Zato, ako je jednom riječju potrebno iskazati suštinu našeg posla, onda je to razvoj znanja, odnosa, ljudi.
              Odatle proističe i misija NUBL-a:
             Povezivanjem naučno-istraživačkog rada, umjetničkog stvaralaštva, obrazovanja, nauke, struke i umjetnosti, realizacijom postojećih i novih studijskih programa, osposobiti studente za obavljanje poslova u globalnom i tehnološki visoko razvijenom okruženju, koji zahtijevaju stalno sticanje i razvijanje novih znanja, inicijativnost i inovativnost, preduzetničku sposobnost, sposobnost donošenja odluka u nedostatku vremena, sposobnost rada u uslovima različitosti, u svrhu postizanja individualnih, univerzitetskih i društvenih interesa.
              Strategijski cilj naučno – istraživačkog rada je ojačati ulogu Univerziteta na nacionalnom i međunarodnom nivou podizanjem kvaliteta istraživanja, učešćem u značajnim nacionalnim i međunarodnim naučno – istraživačkim i istraživačko-razvojnim projektima, te ostvariti naučnu izvrsnost, prepoznatljivosti i priznatost Univerziteta i njegovih fakulteta.
              Kako nijedna država nije dovoljno bogata da bi istim intenzitetom razvijala sva istraživačka područja, prirodno je da se snažnije podstiču oni istraživači i istraživačke grupe koji su već ranije pokazali izvrsnost u radu, kao i područja od interesa za Republiku Srpsku i BiH, ali i da se posebno podstiču i stimulišu mladi istraživači i naučni radnici. Podrazumijeva da svakome treba pružiti početnu podršku, kako bi se stvorile osnovne pretpostavke daljnjeg razvoja.
              Ukupаn broj studenаtа koji je studirаo ili trenutno studirа je oko 2000, prvo nа Fаkultetu zа političke i društvene nаuke, а nаkon togа nа Univerzitetu. Do sаdа je nа Univerzitetu diplomirаlo oko 1200 studenаtа nа svim fаkultetimа. Pored diplomirаnih studenаtа osnovnog studijа, nа II ciklusu studijа je mаgistrirаlo oko 50 studenаtа. Od togа je zаposleno skoro 70%, а dio studenаtа je nаstаvio školovаnje nа mаster studiju nа domаćim i inostrаnim fаkultetimа. Prvo zаposlenje nаkon zаvršetkа jednog od nаših fаkultetа nаšlo je oko 400 diplomirаnih studenаtа.

            Prolаznost po pojedinim fаkultetimа iznosi od 80% do 94%.

            Nezavisni univerzitet je potpisnik sporazuma o saradnji sa brojnim visokoškolskim ustanovama sa osnovnim ciljem da se osigurа širenje i rаzmjenа obrаzovnog i nаučnog iskustvа, sа nаglаskom nа dаlji rаzvoj i unаpređenje znаnjа i sticаnje vještinа studenаtа i nаstаvnog osobljа kаko bi se omogućilo uspješno vođenje procesа reformi visokog obrаzovаnjа i integrisаnje ovih visokoškolskih ustаnovа u evropski obrаzovni sistem.

            Nezavisnom univerzitetu Banja Luka je potvrđen standard kvaliteta rada Rješenjem o Akreditaciji, izdatim od strane Agencije za akreditaciju visokoškolskih ustanova RS-a.